Rusya'da 33 UNESCO Dünya Mirası Alanı bulunuyor: 22 kültürel ve 11 doğal. İlk üçü 1990'da listeye alınırken, en yenisi 2025'te eklendi. Bu, her birinin ne olduğunu ve pratik kısmını — hangilerine Saint Petersburg'dan ulaşabileceğinizi, hangilerinin üç saat dilimi uzakta olduğunu — liste sırasına göre gösteren tam liste.
Tam liste
Kültürel alanlar
- 1990 — Saint Petersburg Tarihi Merkezi ve Bağlantılı Anıt Grupları. Otuz altı bileşenden oluşan seri bir miras alanı; Palace Meydanı’ndan Peterhof, Kronstadt ve Oreshek kalesi’ne kadar uzanıyor.
- 1990 — Kiji Pogost. Onega Gölü’ndeki bir ada üzerinde, çivi kullanılmadan inşa edilmiş ahşap kiliseler.
- 1990 — Moskova Kremlin ve Kızıl Meydan.
- 1992 — Novgorod ve Çevresi’nin Tarihi Anıtları.
- 1992 — Beyaz Deniz’deki Solovetski Adaları’nın Kültürel ve Tarihi Topluluğu.
- 1992 — Vladimir ve Suzdal’ın Beyaz Anıtları.
- 1993 — Sergiyev Posad’taki Aziz Sergius’un Teslis Lavrası.
- 1994 — Moskova’daki Kolomenskoye’deki Göğe Yükseliş Kilisesi.
- 2000 — Litvanya ile paylaşılan Kuron Dili.
- 2000 — Dionisiy freskleriyle ünlü Ferapontov Manastırı Topluluğu.
- 2000 — Kazan Kremlin Tarihi ve Mimari Kompleksi.
- 2003 — Dağıstan’daki Derbent Kalesi, Eski Şehir ve Kale Yapıları.
- 2004 — Moskova’daki Novodeviçi Manastırı Topluluğu.
- 2005 — Dokuz diğer ülkeyle paylaşılan Struve Jeodezik Yayı.
- 2005 — Yaroslavl Şehri Tarihi Merkezi.
- 2014 — Tataristan’daki Bolgar Tarihi ve Arkeolojik Kompleksi.
- 2017 — Sviyajsk’taki Göğe Kabul Katedrali ve Manastırı.
- 2019 — Pskov Mimarlık Okulu’nun Kiliseleri.
- 2021 — Onega Gölü ve Beyaz Deniz Petroglifleri.
- 2023 — Kazan Federal Üniversitesi’nin Astronomi Gözlemevleri.
- 2024 — Arhangelsk bölgesindeki Kenozerski Milli Parkı, kültürel bir peyzaj.
- 2025 — Başkurdistan’daki Şulgan-Taş Mağarası ve Paleolitik dönem duvar resimleri.
Doğal alanlar
- 1995 — Avrupa’nın en büyük el değmemiş kuzey ormanı olan Komi Bakir Ormanları.
- 1996 — Gezegenin en derin ve en eski gölü Baykal Gölü.
- 1996 — Kamçatka Yanardağları.
- 1998 — Altay’ın Altın Dağları.
- 1999 — Batı Kafkasya.
- 2001 — Amur kaplanının yaşam alanı olan Merkez Sihote-Alin.
- 2003 — Moğolistan ile paylaşılan Ubsunur Havzası.
- 2004 — Arktik’teki Wrangel Adası Doğa Rezervi Sistemi.
- 2010 — Krasnoyarsk Krayı’nda, Kuzey Kutup Dairesi’nin üzerinde yer alan Putorana Platosu.
- 2012 — Yakutya’daki Lena Sütunları Doğa Parkı.
- 2017 — Moğolistan ile paylaşılan Dauria Peyzajları.
Listenin dağılımı
Listeyi sıralı görünce iki nokta dikkat çekiyor. İlki, listenin ne kadar öne yoğunlaştığı: 1990 ile 1994 arasında, Sovyetler Birliği’nin dağılma yıllarında sekiz alan eklenmiş, sonrasında ise tempo oldukça yavaşlamış.
İkincisi coğrafya. Kültürel alanlar ağırlıklı olarak Avrupa’nın kuzeybatısında — Saint Petersburg, Novgorod, Pskov, Solovki, Kiji, Ferapontovo — toplanırken, doğal alanlar neredeyse tamamıyla Sibirya, Arktik veya Uzak Doğu’da yer alıyor. Bu da pratikte kültürel bir gezi rotasının daha kompakt, doğal bir rotanın ise öyle olmadığı anlamına geliyor.
Dört alan sınır ötesi: Kuron Dili Litvanya ile, Ubsunur Havzası ve Dauria Peyzajları Moğolistan ile, Struve Jeodezik Yayı ise Norveç’ten Karadeniz’e uzanan on ülkeyle paylaşılıyor.
Saint Petersburg'dan ulaşabilecekleriniz
- Şehrin kendisi — Zaten bir Dünya Mirası Alanı’nın içinde duruyorsunuz. Banliyö sarayları da aynı listeye dahil olduğundan, Peterhof ve Çarskoye Selo’yu bölgeyi terk etmeden ziyaret edebilirsiniz.
- Kiji Pogost — Petrozavodsk’a gece treni veya bir günlük araba yolculuğu, ardından Onega Gölü üzerinden hidrofil. Gerçekçi olarak iki gün gerekiyor.
- Novgorod — Karayoluyla yaklaşık üç saat, rahatlıkla bir günlük gezi yapılabilir.
- Pskov — Güneybatıda benzer bir mesafede; kiliseler şehre yayıldığından tam bir gün ayırmak gerekiyor.
- Kuron Dili — Kaliningrad bölgesinde olduğundan uçakla ulaşım sağlanıyor.
- Solovetski Adaları — Yaz aylarında Kem veya Arhangelsk üzerinden ulaşılabiliyor, ancak bu bir gezi değil, bir keşif yolculuğu.
Bu listeye göre plan yapmadan önce notlar
Bir yerin listeye alınması, ziyaret için ne kadar ilginç olduğu anlamına gelmez. Struve Jeodezik Yayı, bir tarladaki taşlar gibi birkaç ölçüm noktasından ibaret. Kenozerski ise fotoğraflayacağınız bir anıt değil, yaşayan bir kültürel peyzaj.
Seri miras alanları, isimlerinin önerdiğinden daha geniş bir alana yayılabilir. Saint Petersburg listesi bunun en net örneği: Bileşenleri Neva Nehri boyunca kırk kilometre ve Finlandiya Körfezi’ne kadar uzanıyor.
Liste değişir. Dünya Mirası Komitesi’nin her oturumunda yeni alanlar eklenir ve Rusya’nın aday gösterme sürecinde olan bir geçici listesi bulunur. Bu nedenle bir sayım, yalnızca yazıldığı yıl için geçerlidir.
